GAtES – «Հայ-գերմանական ցանց՝ էկոհամակարգերի ծառայությունների բարելավման նպատակով ԱՏՀ հանրային մասնակցության խթանում՝ որպես կենսաբազմազանության պահպանման և կայուն զարգացման ապահովման միջոց»

Ծրագրի անվանում:

«Հայ-գերմանական ցանց՝ էկոհամակարգերի ծառայությունների բարելավման նպատակով ԱՏՀ հանրային մասնակցության խթանում՝ որպես կենսաբազմազանության պահպանման և կայուն զարգացման ապահովման միջոց»

 

Տևողություն: 
2018-2021

 

Գլխավոր գործընկեր:
Հոհենհայմի համալսարան, Գերմանիա

 

Հայաստանյան գործընկեր:
Հայաստանի ամերիկյան համալսարան (ՀԱՀ), Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն

 

Ֆինանսավորող կազմակերպություն:
Գերմանական Ակադեմիական Փոխանակման Ծառայությունը (DAAD) , Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման դաշնային նախարարության  ֆինանսավորմամբ

 

Ծրագրի նկարագիր: Միջազգային մակարդակով էկոհամակարգերի ծառայությունների բարելավման նպատակով ԱՏՀ հանրային մասնակցության խթանումը (PPGIS) դարձել է հատկապես պահանջված, քանի որ թույլ է տալիս տեղեկատվություն ստանալ էկոհամակարգային բնութագրերի վերաբերյալ և ինտեգրել այն կենսաֆիզիկական տվյալների հետ (օրինակ, կենսաբազմազանության, էրոզիայի պրոցեսների մասին) և փորձի վրա հիմնված կառավարման ծրագրեր մշակել:

Ծրագիրը  ՀԱՀ-ի դասախոսներին և հետազոտողներին հնարավորություն է ընձեռում ձեռք բերել գիտելիքներ էկոհամակարգերի ծառայությունների և PPGIS-ի վրա հիմնված մեթոդների վերաբերյալ և  հետագայում օգտագործել դրանք կենսաբազմազանության պահպանման և կայուն զարգացման համար:

Էկոհամակարգերի ծառայությունների և PPGIS մոտեցումների մասին գիտելիքները կներդրվեն ՀԱՀ-ի համապատասխան ծրագրերի բնապահպանական  առարկաներում, թե՛ կրտսեր մասնագիտական և թե՛ ավարտական վկայականներով ծրագրերում:

ՀԱՀ-ի հետազոտողները կզարգացնեն նաև PPGIS-ի վրա հիմնված մոտեցումների և հասկացությունների քննադատական ​​գնահատումը, ինչպես նաև դրանք հետազոտական ​​ծրագրերում կիրառելու ունակությունը: Հոյունհայմի համալսարանի ֆակուլտետը և ուսանողները, մյուս կողմից, կօգտագործեն էկոհամակարգային ծառայությունների շրջանակները հետխորհրդային համատեքստում` ձեռք բերելով միջազգային համագործակցության փորձ և անտառների և արոտավայրերի կենսաբազմազանության պահպանման ռազմավարությունների մշակման ուղիներ:

Ծրագրի գործողությունները ներառում են.

  • Ուսանողների այցերի փոխանակում (16 ընդհանուր այց, 4 այց յուրաքանչյուր տարի, 2-ը՝ Հայաստանից Գերմանիա, 2-ը` Գերմանիայից Հայաստան),
  • Ֆակուլտետների ներկայացուցիչների փոխադարձ այցեր և վերապատրաստման մի քանի դասընթաց,
  • Մագիստրոսական թեզերի աշխատանքներ (4, համատեղ գերմանա-հայկական ուսումնասիրություններ);
  • Ակադեմիական հրապարակումներ վերանայված (peer-reviewed) ամսագրերում,
  • 2020 թ. Երևանում կայանալիք PPGIS և ES- ի միջազգային համաժողով,
  • Համապատասխան գրականության և գիտելիքահեն վեբ պլատֆորմի ստեղծում էկոհամակարգի ծառայությունների և ԱՏՀ  ծրագրերի վերաբերյալ:

 

Նախագծի հիմունքները

Հայաստանը կենսաբազմազանության գլոբալ կետրոն է: Ճիշտ է՝ Հայաստանն ունի շատ հարուստ բուսական և կենդանական կենսազանգված, բայց այն մեծ անտրոպոգեն վտանգի տակ է հանքանրդյունաբերության, անասնապահություն, ծառահատման, ջրի ոչ խնայողաբար օգտագործման և բազմաթիվ այլ պատճառների հետևանքով: Հատկապես վտանգված են անտառները և արոտավայրերը: Այս էկոհամակարգերի քայքայումը ուղեկցվում է էկոհամակարգային ծառայությունների վերացմամբ, այդ թվում վերահսկողության, կանոնակարգման, և մշակութային ծառայությունների:

Էկոհամակարգային ծառայությունների հասկացությունը կարևոր գործիք է կենսաբազմազանության պահպանման և զարգացման համար, օրինակ հանրային իրազեկվածությունը բնության և դրա արժեքների վերաբերյալ բարձրացնելու ինչպես նաև որոշումներ կայացնելու և ճիշտ պլանավորելու հարցերում: Վերջին տարիներին Հայաստանի կառավարությունը որոշ քայլեր է ձեռնարկել համապատասխան հայեցակարգեր մշակելու հարցում: Սակայն հասկացությունը դեռ խորթ է Հայաստանում և հայկական գիտական և կրթական սեկտորը մեծապես տարանջատված է համաշխարհային գիտական շրջանակներից: Այս նախագիծը մասամբ ուղղված է այս բացը  լրացնելուն՝ հատկապես ներառելով տեղացի շահառուների մտահոգությունները էկոհամակարգերի ծառայությունների և PPGIS-ի վրա հիմնված մեթոդները հետագայում կօգտագործվեն կենսաբազմազանության պահպանման և կայուն զարգացման համար:

 

Նախագծի գործունեությունը

  • Մայիսի 10, 2018 – Դասախոսություն «ԱՏՀ հանրային մասնակցությամբ և էկոհամակարգային ծառայություններ»Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում , բանախոս՝ պրոֆեսոր Կլաուդիա Բիելինգ, Հոհենհայմի համալսարան

Բանախոսը խոսեց ՀԱՀ-ի և Հոհենհայմի համալսարանի միջև սկսված նոր նախագծի մասին՝ էկոհամակարգային ծառայությունների բնազանգվածների պահպանության և զարգացման հարցում կարևոր դեր ունենալը, թե ինչքան կարևոր է հանրային իրազեկվածությունը բնության և դրա արժեքների նկատմամբ բարձրացնելը ինչպես նաև որոշումներ կայացնելու և ճիշտ պլանավորելու հարցերում: Միջազգային մակարդակով էկոհամակարգերի ծառայությունների բարելավման նպատակով ԱՏՀ հանրային մասնակցության խթանումը (PPGIS) դարձել է հատկապես պահանջված, քանի որ թույլ է տալիս տեղեկատվություն ստանալ էկոհամակարգային բնութագրերի վերաբերյալ և ինտեգրել այն կենսաֆիզիկական տվյալների հետ (օրինակ, կենսաբազմազանության, էրոզիայի պրոցեսների մասին) և փորձի վրա հիմնված կառավարման ծրագրեր մշակել: Այս գաղափարներով է առաջնորդվում GAtES-ը՝ չորսամյա նոր նախագիծը է ՀԱՀ-ի և Հոյունհայմի համալսարանի միջև: Դրա նպատակը հայկական գիտական համայնքին աջակցությունն է էկոհամակարգերի վերբերյալ գիտելիքներ ձեռք բերելու և PPGIS՝ բնազանգվածների պահպանության և կայուն զարգացման մեթոդներ կիրառելու հարցերում:

Ներբեռնել ներկայացումը

Դասախոսության տեսանկարահանումը

 

  • Հուլիս-սեպտեմբեր, 2018 – Ուսանողների համար ամառային նախագիծ, որի ընթացքում փորձարկվելու է ԱՏՀ հանրային մասնակցությամբ (PPGIS) պիլոտային կիրառությունը կենսաբազմազանության պահպանության հարցում

Հոհենհայմի համալսարանի Լանդշաֆտային էկոլոգիայի մագիստրատուրայի ուսանողներ՝ Թի Նգոկ Հան Նգույենը և Պոլին Փֆայֆերը Հայաստանում են էկոհամակարգային ծառայությունների քարտեզագրման և հետազոտությունների համար: Նրանք Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնում աշխատում են GAtEs նախագծի շրջանակներում՝ ստեղծելու են հողօգտագործման մոդելների քարտեզ Գետիկի հովտի համար և  հովտում գտնվող համայնքների բնակիչների հետ հարցազրույցներ անցկացնելու համար ստեղծել են հարցաշար հողօգտագործման մոդելների և հովտի էկոհամակարգի շահույթների վերաբերյալ: Գետիկի հովիտը հիմնականում ծածկված է անտառներով և խոտածածկով, և համայնքների բնակիչները մեծապես կախված են անտառների հետ կապված էկոհամակարգերի ծառայություններից: Ծրագրի նպատակն է ապահովել հիմնական հետազոտություններ, որոնք կարող են նպաստել տեղական համայնքների կայուն հողօգտագործմանը և էկոհամակարգերի կառավարմանը:

Լուսանկարը այստեղ

 

Կոնտակտներ

Ծրագրի մասին ավելին իմանալու համար կարող եք դիմել Լիտտա Մուրադյանին

Email: lmuradyan@aua.am

Tel: +374 60 61-26-92

Mob: +374 91 27-17-78